محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1126

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

دو ماهه بود به جاى او . [ سنهء 1154 هجرى - سنهء 1741 مسيحى ] آسيا - در اين سال موكب نادر شاه كه متوجّه داغستان بود به واسطهء فقدان ذخيره و عليق به عسرت و تأنّى طى مسافت كرده و چند روزى به جهت آسايش دواب در سمت شمالى رود گرگان اقامت نمود و در اينجا از مأمورين و سركردگان كه به تدمير لگزيّه جاروتله مشغول بودند عريضه رسيده معلوم شد كه استيلائى در آن حدود بهمرسانيده . از اتفاقات غريبهء اينسال آنكه در ايّامى كه نادر شاه از جنگل مازندران به عزم سفر داغستان حركت مىكرد در روز يكشنبه بيست و هشتم ماه صفر شخصى در پشت درخت كمين كرده تفنگى به طرف نادر شاه خالى كرد گلولهء تفنگ زير بازوى راست نادر شاه را به قدر يك انگشت خراشيده بر شست دست چپ آمده از آنجا به گردن اسب خورد و اسب بسر غلطيد ، نادر شاه را آسيبى از اين گلوله نرسيد و مرتكب هم با تفحّص زياد به دست نيامده مگر بعد از چندى كه معلوم شد نيك‌قدم نام غلام دلاور تايمنى به اغواى آقا ميرزا ولد دلاور كه در اردوى نادر شاه بوده اقدام به اين عمل كرده ، آقا ميرزا سياست شد و نيكقدم را كور كردند و نادر شاه به طهران آمده عمل نيكقدم را به اشارهء رضا قلى ميرزا دانسته او را كور نمود و از راه آذربايجان روانهء داغستان شد . خلاصه پس از ورود موكب نادرى به داغستان سركردگان طوايف لگزيّه كه در شوامخ جبال البرز و اماكن صعب المسالك داغستان مأوى داشتند به اردوى نادرى آمده اظهار انقياد و اطاعت نمودند و در غرّه جمادى الثانيه قموق كه منتهاى داغستانست مضرب خيام نادر شاه گرديد ، و در اينجا خبر رسيد كه بعضى از اشرار اوزبكيّه و طايفهء آرال كه در سمت شمال خوارزم متّصل به قزّاق سكنى دارند با نور على ولد ابو الخير خان والى قزّاق اتّفاق كرده قلعهء خيوه را محاصره نموده طاهر خان والى خوارزم را با جمعى از اكابر اين ولايت كشته و نور على متقلّد والىگرى خوارزم شده است . نادر شاه نصر اللّه ميرزا را با جمعى از سركردگان و افواج مأمور تدمير اشرار خوارزم و استرداد اين ناحيه نمود و موكب نادر شاه به تأديب سركشان آوار كه در منتهاى داغستان مسكن داشتند پرداخت و پس از تنسيق بعضى اماكن در پنجم شعبان به دربند آمده